Praktyczne piękno. KUL według Marii Chomentowskiej

W piątą rocznicę śmierci Marii Chomentowskiej (1924-2013), jednej z najwybitniejszych polskich projektantek mebli i wnętrz – współtwórczyni „stylu mebli IWP” – polskiego funkcjonalizmu – Muzeum Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II we współpracy ze studentami historii sztuki KUL przygotowało pierwszą monograficzną wystawę jej twórczości.

Stworzone przez Chomentowską krzesła „pająk” i „płucka” uznawane są powszechnie za ikony polskiego designu. Ważne miejsce w dorobku projektantki zajmują także meble dziecięce (zwłaszcza zestawy mebli tzw. rosnących) oraz szkolne, tworzone w ramach realizowanego przez IWP programu kompleksowego wyposażenia szkół „tysiąclatek”. Jej autorstwa jest też szereg funkcjonalnych mebli mieszkaniowych – m.in. krzeseł, stolików, szaf, sekretarzyków, łóżek nastawnych, półek-regałów, foteli rozkładanych, tzw. amerykanek – wdrożonych do masowej (seryjnej) produkcji.

To jednak na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim powstało jej opus magnum – aranżacje niemal wszystkich ogólnodostępnych przestrzeni Gmachu Głównego KUL, Kolegium Jana Pawła II, Męskiego Domu Studenckiego na ul. Niecałej, Dworu Staropolskiego na Poczekajce, a także Domu Pracy Twórczej KUL w Kazimierzu Dolnym (łącznie kilkadziesiąt realizacji powstałych na przestrzeni bez mała 40 lat). Na wystawie zaprezentowane zostaną oryginalne meble ze wszystkich okresów jej twórczości, a także bogaty materiał ilustracyjny i archiwalny, w tym nieznane dotąd projekty domów i wnętrz kościołów. W Kampusie Głównym KUL wytyczona została ścieżka po najważniejszych realizacjach projektantki.

Wystawa przygotowana została przez Muzeum KUL we współpracy ze studentami historii sztuki KUL.

Scenografia: Karolina Fandrejewska
www.karolinafandrejewska.com

Partnerem wystawy jest Instytut Wzornictwa Przemysłowego - Institute of Industrial Design

 
 

MOVED BODIES. CHOREOGRAPHIES OF MODERNITY With its starting point in the sculptural theory and practice of Katarzyna Kobro, the exhibition raises a question about the bodily and movement-related experience of modernity. The theme is tackled through an interdisciplinary approach: in the context of dance, choreographic and theatrical practices. The first half of the 20th century was the period of revolutionary ferment, from which a new man - that of the modernism era – was emerging. Women pioneering in modernist dance, e.g., Loïe Fuller or Isadora Duncan, broke with the rigid constraints of classical ballet forms and introduced freedom of expression into dance. In the early 20th century, the interest in body in motion translated into researching the its anatomical determinants and experimentation. A question was posed about the possibility to better rationalise human movements, so that the effort put into a given activity would be commensurate with its effects. Simultaneously, the traditional cultural and social patterns, in which the female body was squeezed at the beginning of the 20th century, were rejected. On the one hand, this resulted in an emancipated body, serving as a tool for expressing social attitudes and rebellion; on the other hand, in an exploited body, whose fully rationalised movement translated into physical work, which was meant to result in maximized profits. The objective of the exhibition is to confront the sculptures by Katarzyna Kobro with choreographic and dance practices of the first half of the 20th century, building up the context for Kobro’s artistic practice. Similarly to female modernist dancers and choreographers, in her theoretical works Kobro was asking questions on the nature of movement and its spatial relations. Working with the sculpture matter, she undertook the theme of rationalisation and functionalisation of movement in daily life. The key narrative of the exhibition is meant to give the viewers - via a number of archive films and photographs - an insight into dance and choreography experiments. Yet, the exposition is not only of archive nature: its layout was arranged in cooperation with an opera and dramatic theatre stage designer, Karolina Fandrejewska. Instead of architecture, she proposes the scenography creatively appropriated from the archive material meant to serve as an inspiration for performative activities by artists, such as Tomasz Bazan, Marysia Zimpel, Noa Eshkol Chamber Dance Group, Noa Shadur.

PORUSZONE CIAŁA. CHOREOGRAFIE NOWOCZESNOŚCI Wystawa stawia pytanie o cielesne i ruchowe doświadczenia nowoczesności, za punkt wyjścia obierając praktykę i teorię rzeźbiarską Katarzyny Kobro. Temat ten podjęty jest w sposób interdyscyplinarny, w kontekście praktyk tanecznych, choreograficznych i teatralnych. Pierwsza połowa XX wieku była okresem rewolucyjnego fermentu, z którego wyłaniał się nowy człowiek doby modernizmu. Pionierki tańca modernistycznego, jak Loïe Fuller czy Isadora Duncan, zerwały z rygorem baletowych układów, wprowadzając swobodę ekspresji w tańcu. Ciekawość ciała i jego ruchu – u progu XX wieku – przełożyły się na badanie jego anatomicznych uwarunkowań i eksperymentowanie z nim. Zadawano sobie pytanie o to, jak można bardziej zracjonalizować ruch człowieka, aby wysiłek, który wkłada w daną czynność był współmierny do efektu. Jednocześnie zrywano z kulturowymi i społecznymi schematami ruchowymi, w jakie wtłoczone było ciało kobiety na początku XX wieku. Konsekwencją tych działań było z jednej strony ciało wyemancypowane, stające się narzędziem do wyrażania postaw społecznych i buntu. Z drugiej zaś eksploatowane, którego w pełni zracjonalizowany ruch przekładał się na fizyczną pracę, a jego efektem miał być maksymalny zysk. Celem ekspozycji jest skonfrontowanie rzeźb Katarzyny Kobro z praktykami choreograficzno-tanecznymi pierwszej połowy XX wieku, które budują kontekst dla jej twórczości. Podobnie jak tancerki i choreografki tańca modernistycznego, rzeźbiarka pytała w swoich tekstach teoretycznych o ruch i jego relacje w przestrzeni. Pracując z materią rzeźby, podejmowała temat racjonalizacji i funkcjonalizacji ruchu w życiu codziennym. Główna narracja wystawy przybliża eksperymenty taneczne i choreograficzne poprzez archiwalne filmy i fotografie. Ekspozycja nie ma jednak wyłącznie charakteru archiwalnego. Projekt wystawienniczy wyróżnia fakt, że został on zaaranżowany we współpracy ze scenografką pracującą dla oper i teatrów dramatycznych, Karoliną Fandrejewską. Zamiast architektury zaproponowana jest scenografia twórczo czerpiąca z archiwalnego materiału, która posłuży za inspirację działaniom performatywnym takim artystom, jak: Tomasz Bazan, Marysia Zimpel, Noa Eshkol Chamber Dance Group, Noa Shadur. 

Artists:/Artyści: Akarova, Tomasz Bazan, Busby Berkeley, Fred Boissonnas, Giannina Censi, Chamber Dance Group, Rosalia Chladek, Émil-Jaques Dalcroze, Sonia Delaunay, Jane Dudley, Isadora Duncan, Noa Eshkol, Karolina Fandrejewska, Loïe Fuller, Martha Graham, Kurt Jooss, Katarzyna Kobro, Zygmunt Krauze, Rudolf Laban, Wsiewołod Meyerhold, The New Dance Group, Gret Palucca, Leni Riefenstahl, Józef Robakowski, Valentine de Saint-Point, Oskar Schlemmer, Edith Segal, Noa Shadur, Vera Skoronel, Władysław Strzemiński, Sophie Taeuber-Arp, Helen Tamiris, Jean Weidt, Mary Wigman, Maria Zimpel.

Museum of Art in Łódź 18.11.2016 - 05.03.2017 Curator: Katarzyna Słoboda / Scenographer: Karolina Fandrejewska / Coordinator: Monika Wesołowska / Cooperation: Katarzyna Mróz